Home >Documents >Governance in de zorg & Disruptief Burgerschap RABO 190618 …€¦ · Middelen: Actieve website,...

Governance in de zorg & Disruptief Burgerschap RABO 190618 …€¦ · Middelen: Actieve website,...

Date post:11-Oct-2020
Category:
View:0 times
Download:0 times
Share this document with a friend
Transcript:
  • CentreonStrategiesforPublicandCivilEntrepreneurs

    www.publicspace.nl

    @stevendewaalDr.StevenP.MdeWaal

    Governanceindezorg&DisruptiefBurgerschap

    LezingRABOMasterclassindeZorg,19juni2018Amsterdam

  • 1 1

    Actievewebsite:www.publicspace.nl&windownaarpublicaties

  • 2 2

    DenkNetwerkmetMissie:“CreatingWinningStrategiesfortheCommonGood”SPACE:CentreonStrategiesforPublicAndCivilEntrepreneurs

    Hoofdthema:BevorderenActiefBurgerschapen(Maatschappelijk)OndernemerschapMiddelen:Actievewebsite,socialmedia,debatbijdragen,lezingen,congressen,boeken/publicaties,eigenresearch,eigendebatten,studies

    Opgericht2001.Zelfstandigestichtingsinds2004Geenexternefinanciersofopdrachtgevers;geencompromisteksten:OnafhankelijkGeenrationelepretentie:MissiegedrevenNietwinst-ofsubsidiegericht:Non-ProfitPercasus/issueopzoeknaarbesteexpertiseenmeningen:DenkNetwerk,geenDenkTank

  • 3 3

    Laatsteboeken

  • 4 4

    Overview

    1.   Strategie:NederlandsegezondheidszorgalsstrategischkrachtenveldDIALOOG2. PublicValue:zonderdoelgeenstrategieengeenmaatschappelijkeondernemingDIALOOGPAUZE:ca.20.00u?3.   DisruptiefBurgerschap:voortgaandeechtemachtsverschuivingalsgevolgvan

    nieuwetechnologieënDIALOOG4.   GevolgenvoorgovernanceindezorgAFSLUITENDEUITWISSELING(Eindeca.22.00u)

  • 5 5

    1.DeNederlandsegezondheidszorgals

    strategischkrachtenveld

  • 6 6

    AtransformationalperiodinWesternhealthcare5megatrends*

    •  Startofa3rdwave:individualresponsibilityforhealth(1stwave:publichealth;2ndwave:professionalizinghealthcaredelivery)

    •  Morepoliticaldoubtaboutmarketsassolutions;upcomingalternatives:outcomebased(Porter)(capitatedfee)andcommunitybased(esp.care)Biggeststructureissue:purchaser-providersplit(HMO?)

    •  Carewillbecomemoredominantandimportantthancure(althoughalwayslesssensational)

    •  Realmarketmechanismswillgofromconsumerpreferencestowardsemployeepreferences

    •  Managementasaseparatejobisoverthehill;managersaremoreoftentheproblemthanthesolution;combinationsarenecessarywithentrepreneurship,leadershiporprofessionalroles

    *Analysispresentedinseveralinternationallecturessince2005;recognizedinmostOECDcountries

  • 7 7

  • 8 8

    ChinaZorg*:beetjemarkt,vooral(corporatistische)staatssturingMarktwerking•  MeerconcurrentieinBtoBdeelrondomzorginkoopzorgverzekeraarsengemeenten

    eninBtoCdeelincareinPGB/vouchers(kunstmatigekoopkracht-instrument)**•  Enigecommerciëleinitiatieven,vooralincombinatieonroerendgoedenthuiszorgen

    nichescuratievezorg;marktvanprivatekoopkrachtontstaatookdoorverhogingeigenbijdrageenvermogenstoetsinpubliekbestel

    •  Meerprivaatrisicoopfalenenfaillissement•  Bijfinanciering(banken),somszelfsprivaatventurekapitaal•  Dekostenvandemythe:zorgverzekeraarsformeelprivaatendusonderEUenAFMtoezichtenrichtlijnenvanreserves* GeïntroduceerdinZorgvisie2011** ZieDrs.SPMdeWaal‘Strategischmanagementvoordepubliekezaak’,

    2008

  • 9 9

    VervolgtyperingNederlandszorgstelsel(2)China:•  Convenantenrondbudget-envolumegroei,kwaliteitenketens•  Tegengaaninnovatieennieuwetoetreders,zowelzorgverzekeringenalszorgaanbod,

    langswettelijkekwaliteitsregels•  Veelwettelijkeregels:

    –  Eerstrondprijs:tarieven,standaarddiensten–  Danrondkwaliteit:rijksinspectiemetstandaardprotocollen,BIGstandaarden–  Recentrondgovernance:governancecodes,beloningtop(WNT)

    Openstaandepuntendiepolitieknietzaltoegeven:schijnconstructiesrondverbodopwinstenwinstuitdeling(almeerdan15jaarbekend)enfalenarbeidsmarktregulering.Ideologisch‘vergeten’varianten:burgerinitiatieven,mixformele/informelezorg,zorgcooperaties.

  • 10 10

    Meestmajeureonopgelostprobleem:publichealthenpreventie

  • 11 11

    Gemaakteimplementatiefouteninbouwstelsel,sinds20051.  Toelatenteveelfusieszorgverzekeraars2.  Daarna:toelatenteveelfusieszorgaanbod(alsargument:foutnummer1)3.  Niettoelatenondernemerschapsamenhangendeeerstelijnszorg4.  Teweinigkeuzemachtbijpatiënt(komtnu,doornieuwetechnologie)5.  Verkeerdeorganisatieondernemerschapmedischspecialisten6.  Belangrijkstemarktinvloedenmarktgedrag:banken7.  Decentralisatie(WMO,Jeugdzorg)naargemeenten(vooralbureaucratisering)met

    tegelijkforsebezuinigingen8.Organiserendeburgersideologischvergeten

  • 12 12

    Hervorming langdurige zorg

    24-uurs zorg in deWet langdurige zorg

    LZ**

    Recht op zorg, in een instelling of thuis

    Zorg voor de meest kwetsbaren:ouderenzorg, gehandicaptenzorg en langdurige GGZ met behandeling

    Ondersteuning bij zelfredzaamheid Ondersteuning bij participatieBeschermd wonen en opvangOndersteuning mantelzorgCliëntondersteuning

    nieuwe ondersteuning in deWet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015

    Verpleging en persoonlijke verzorgingBehandeling zintuiglijke gehandicapten Palliatieve zorg Intensieve kindzorg

    nieuwe zorg in de Zorgverzekeringswet (Zvw)

    * Deze infographic is een vereenvoudigde weergave van de hervorming langdurige zorg. ** De uitgaven van de langdurige zorg (lz) in 2013 bedragen ca. € 28,5 miljard (AWBZ en Wmo-Huishoudelijke hulp).

    Gemeenten hebben een jeugdhulpplicht: kinderen tot 18 jaar ontvangen de hulp die nodig is. Kinderen die op grond van ernstige beperkingen hun verdere leven 24-uurs zorg of permanent toezicht nodig hebben, houden aanspraak op de Wet langdurige zorg (Wlz).

    nieuwJeugdhulp naar gemeenten

  • 13 13

    2.Thebigwhy:PublicValue

    (zonderdoelenresultaatgeen

    strategie&geenprivatemaatschappelijkeonderneming)

  • 14 14

    PublicValue*kentdrieelementen

    1.   Output(verrichtingen,bezoeken,recepten,nazorgoftelefonischeconsulten,bereikbaarheid)

    2. Outcome(preventievanziekten,gemiddeldegezondheid/ziektebevolking,idemlevensverwachtingofzuigelingensterfteofopnames2elijn)

    3. Trust(vertrouwenininstituut,beleidengedrag,invloedopbeleid,transparantie,perceptievanpubliekeigendom,samenwerking,omgangmetvertrouwelijkegegevens)

    InNederlandaanzetten:sharedsavings,populatiebekostigingenhealthimpactbonds* NadergedefinieerdinSPMdeWaal:‘TheValue(s)ofCivilLeaders’(2014);ookgebruiktinontwerp

    visitatiestelselwoningcorporaties2007/2008

  • 15 15

    PublicValuealsmaatvoorsociaalresultaatDrieniveaus•  Output (resultaat,zichtbareservices)•  Outcome (maatschappelijkeffect)•  Institutioneelniveau (vertrouwenenlegitimering)BijsturingopbasisvanNewPublicManagement*wordtalleenheteersteniveaugenomen.Publiekeenmarktdienstenzijnhieringoedvergelijkbaar,maarvoormaatschappelijkevraagstukkenenpubliekeservicenietvoldoende.Marktpartijendieinstitutioneelterdiscussiekomentestaan,ontdekkentoenemendookdatpresterenopheteersteniveauonvoldoendeisvoorlegitimeringensteun(voorhoede:sharedvalue).PublicValueisdaarmee(inmiddels)eengoedbestuursconceptvoorzowelpubliekealsmarktpartijenenloktbeterevergelijkinguitovergoedmanagementengoedleiderschap.

    *Verkeerdbegrepenbedrijfsmatigheiddooroverheid

  • 16 16

    3.Belangrijkstestrategischvraagstuk:disruptiefburgerschap

  • 17 17

    DisruptieisbelangrijksteterminstrategieliteratuurConcurrentietussenplatforms,tenkostevan‘pipeline’-ondernemingenNieuwstedefinitie:Toetredersvanbuitenregulieremarktdoorinnovatieverechtstreeksetoegangtotdoelgroepenhunwensen.Directeruilencommunicatieissleutel.MarktwordtovergenomendoorklantenenhunkoopkrachtovertenemenEnd-to-endmodel(vangrondstofnaarverwerkingnaareindproduct/dienstnaarklant)isouderwets.Platformsconcurrerenopruil,bereikaanaanbodenvraagkantenrealtimeenglobalservices;winnertakesall;nieuwegrondstofisdata.Kenmerken:•  Gebruikgroteinformatie-encommunicatiekracht‘atthefingertip’,wereldwijd,massaalbereik(DigitalCivilRevolution)•  Hetisnogsteedseenmarkt.Concurrentienutussenplatforms.Succesfactorenaan

    consumentenkant:bereikenaanbod,sympathie,community,toegang,handsonservice,eigenregiegevoel.

    •  Bezitisnietlangervoorsprong,vaakachterstand(voorbeeldenUberenAirbnb).

  • 18 18

    Platformeconomyhasalreadywon

    AlsothemeIssueofHarvardBusinessReview,April2016

  • 19 19

    AnalysePublicSPACE:DisruptieveBurgerKrachtalsgevolgvanonderliggendetechnologischerevolutieBurgerMachtnietlangeralleeninbravepolitiekeretoriek.Itisnottechnology(‘stupid’),it’smentality.Sociaal-technologisch:enormeffectopmentaliteitenmachtsbronneniederindividu.Hoofdkenmerkentechnologischerevolutie:•  Slim Enorme,noggroeiendecomputer-power•  KleinenMobiel Dichtbijpersoonenpersoonlijk,altijd‘athand’•  Nietalleendata,ookbeeld Real-timeenReal-life,PubliekTheaterbelangrijker•  Massabereik,wereldwijd ConnectieenCommunity,overalenaltijd•  ICTInfrastructuur(‘Internet’)Wereldwijdwerkend,overaltoegangtotplatformsenwebsitesDisruptiedusnietalleenmarkt,ookstaat(nualpolitiek)encivilsociety

  • 20 20

    DisruptieveBurgermacht(FD:Introductie,augustus2015;DisruptieDemocratie,20januari2018)

  • 21 21

    Groteimpactoppubliekesectorenpolitiek*a.   Publiekeopinievoorheteerstwerkelijkpubliek;directekanalentussenennaarburgerszijn

    dominant(Ook:WisdomoftheCrowdenZwermgedrag)b.   Toekomstaanco-productie:Individueelmeedoenvolgenseigencompetentiesenplan;

    Collectiefsnellerenkrachtigerzelforganisatie:Burgerorganisatiesinonderlingesolidariteit.c.   Disruptievertegenwoordigendedemocratiealgebeurd(ookhier:bestuurderszienhetals

    laatste):directepolitiekestart-ups,opiniesnietlangerviaformeeldebat,dataenkennisnietlangerviainstituten.Alle‘vertegenwoordigende’functiesenstructurenzelfdeprobleem;kern:nieuwdirectkanaal.Machtdoorzwermgedragburgersendoorkopieinbestaandekanalen.

    d.   Gewenningaantoegang,informatie,‘meedoen’.Bijpassendeverwijten:arrogant,regentesk,geïsoleerd,bureaucratisch.

    e.  Grootsteprobleemgegroeidecultuur,nietvanburger,maarvanbestuur:polderpaternalisme.Medezeggenschapisgeen‘extraatje’meer.Arrogantieendorpsevanbinnenkamertjesmoetenwordenomgezetnaarpubliekleiderschapopdirectekanalen.

    Publiekedienstendenkennogbijstaatenpolitiektekunnenschuilen,impactinderdaadlaterdaninmarkt(beprepared,maarzienbestuurdershetwelkomen?)*Uitkomstvanmeerdan200congressenendebattensindsmei2015

  • 22 22

    Mainimpactofdisruptiveoatientonhealthcare*

    A.Newpower:1.   Independentinformationgathering(knowledgeaboutdiseaseand

    treatments,personaldata&medicalfiles)2.   Choicebetweenprovidersandevenindividualprofessionalsbasedon

    peerreviews3.   Self-diagnosis&shareddecisionmaking&individualco-producing

    B.Newmentality:4.   Self-monitoring&personalmanagementofchainorganization(from

    hometohospitalandvv.)5.   CollectivepPatientandfamilyorganizing&pressureforco-production

    *StockholmStrategicForumHealthCare,October2017

  • 23 23

    Newprocessingandaccesstofiles

  • 24 24

    TheriseofAIasawaytoaccessoverloadinmedicaldata

  • 25 25

    Directaccesspatientdata,beforethedoctor

  • 26 26

    Inlovewiththenewdoctor?

  • 27 27

    Beetjedom:participatiesamenleving(nietszeggendpleonasme)•  Teveelgemotiveerdalsbezuinigingopcollectievekosten:afwentelingvanzorgen

    vantrageenzwakkeoverheid,bureaucratischwordtburgerinitiatiefookmeteenverondersteldenzelfsopgelegd

    •  Onderliggendburgerschapsbegripteeconomisch-liberaal:individueel(zelfredzaamheid),geenburgerorganisaties,geenimpactopbestaandepubliekeorganisaties

    •  Teromantisch:nietbelegdmetmacht,zoals:-  RighttoChallenge(augustus2016CU/PvdA)-  Vouchers(oaPGB)-  Preferredpositieopbepaaldesociale(!)criteriabijaanbesteding(alledrieinmiddelsexplicietgesteundinregeerakkoord2017)-  Bijzonderegovernance-eisenvanuitcommonsperspectief

  • 28 28

    Tegenhoudenheeftgeenzin,technologiesterker

    NLenergiesectorbegintgrid-scenariodoorschadeenschandeteleren;ookgoedscenariovoorcare.

    ©TheEconomist

  • 29 29

    Enigeeffectenopgovernance

  • 30 30

    Revolutiesdusookinsturingenorganiseren:platformorganisaties

    -  Platformorganisaties,zowelnaarklanten(directeraadpleging?)alsnaarpersoneel-  Agile(flexibel,kleinschalig,oplossingsgericht)organiseren-  Co-productievergtookhorizontalisering-  Burgersdiezichzelforganiseren:CommonsenCoöperatiesbestpassenden

    aanvullendopplatformsEffectopRvT:-  Wetenwatdirectonderpatiëntenentoekomstigepatiëntenleeft?-  Mythevanhiërarchiedoorbroken:IsBestuurderwelbesteaanspreekpunt?Deel

    vanoplossingofdeelvanprobleem?-  Hoeomgaanmetallerleiparallelleuitkomstenvanhetdominantedirectekanaal?

  • 31 31

    Complexiteitverminderjenietdoorermanagementaantoetevoegen

    Alin‘91studieHeroverwegingThuiszorgzeergedecentraliseerd,team-enwijkgerichtmodelalsbetermodelberekend,alternatiefmodelmeermanagement,stafencentralisme.Guesswhat:beteremodeldoorgeenmanagerovergenomen.Weldoorpionierdirectuitzorgin2006.Zijnsuccesnietalleendoorzgn.‘afschaffingmanagement’,ookzeergeavanceerddigitaalplatform(disruptiemanagement!).

  • 32 32

    ‘Polderpaternalisme’*alsaanpakvoorbij‘AlswijerinDenHaagsamenuitzijn,isdatgoedbedoeld,meestoptimaleenrationeleendusuniformopleggenaan16miljoenNederlanders.’Heeftonslandvergebracht,ooknaverzuiling.Belangrijkstepluspunten:•  Eerlijkeafwegingtussenenstemvoorminderheden•  Inderdaadgoedbedoeld,weinigcorruptie•  Formelesolidariteitverdeelteerlijklastenengeeftslachtoffersrechten•  CollectiefvooruitkijkennaarwatkomtendaarovertijdigonderhandelenEffectiviteitendraagvlakdaarvoorzijn(allanger)aangetastdoor:•  Hogeregemiddeldeopleiding,individualisering,globalisering/internationalisering,nieuwe

    (platform-)arbeidsmarkt,gebrekkigdemocratischgehaltepolderpartijenenbezuinigingenverzorgingsstaat.

    •  Minsteffectiefbijgrotetransformaties,neigingtot‘verhakseling’**•  Fake-pretentiesvandeskundigheidenneutraliteitengedwongenpassiviteitwordennudoorgeprikt

    * Geïntroduceerdin‘BurgerkrachtmetBurgermacht’,2015** Zie:https://www.linkedin.com/pulse/typisch-nederlands-grote-zaken-klein-aanpakken-steven-p-m-de-waal/

  • 33

  • 34 34

    Toenamenoodzaakpubliekleiderschap;nieuwecompetentiesKern:• Hetispersoonlijkenpersoonlijkheidteltzwaar•  Tegelijk:zichtbareentoetsbareconsistentiestussenpersoonlijkheidenboodschap,biografieenreasontobehere• Gaatomcombinatievanethiekenretoriek:Hebikdejuisteafwegingengemaakt?Benikdeugdzaamentevertrouwendaarin?Kanikdatgoeduitleggen?*•  Timing,naarpubliek,naarmedia,naarboodschap,naastalleenformelearena&bijbehorendnetwerk

    vantekstnaartheater*vaninhoudnaarcommunicatieenstijlvanpositienaarmens&karaktervantechnischmanagementnaarleiderschap/passie/lef*Inveelleiderschapsprogramma’sinmiddelssamenwerkingmetacteursentoneelscholen

  • 35 35

    LeiderschapisdiffuusbegripinNederland

    PolitiekenPolderpretenderenhetwel,maarpastnietechtbijpositie,veelvalsebescheidenheid&publiekeonzekerheid.Erismededaaromeentegengaanvanpubliekleiderschapdoorambtenaren.

  • 36 36

    Gewoongoedbestuurofgoedbestuur?

    Goedbestuurkaneentechnischeaanduidingzijn(goedmanagement,ordelijk,doelgericht,consistent,conformregels,compliant,codevolgend)ofeenmorele(goedebedoelingen,goedkarakter,goedgedrag,goededoelen,goedeafwegingen)Bestuurkent5bouwstenen:1.  Karakter,intentiesendeugden(mens)2.  Resultatenwillenenhalen(manager)3.  Goedeafwegingenmakeninstrategieencontext(praktischewijsheid)4.  Leiderschap:mensenmeekrijgenindezerichtingenkoersenintenties(leider)5.  Positiebereiken,hanterenenbenutten(politicus)

    Bestestrategischpassendeantwoord:MaatschappelijkLeiderschap

  • 37 37

    Leiderschapispersoonsgerichtencontextueel*:isdit(onze)juisteleidervoorditmoment?

    Kanzodusnietbeantwoordworden:Kandezeman/vrouwdezeTourvooronswinnen?Grotemisvattingenoverheid:•  dathetalleenenvooraltoelatingsvraagstukis•  daterformeleevidencebasedtestenvoor

    leiderschapbestaanendusinlabgetestkanworden(slagjegaandenaarparticiperendeobservatie)

    •  wordtvanafmede-beoordelingwelmede-verantwoordelijk

    *Zie:https://www.publicspace.nl/publicaties/essays/nvzdcertificaat-zorgvisie-april2014

  • 38 38

    Samenvatting:hoegoedisdestrategischeintelligentievanRvToverzichzelf?•  Nieuwparadigmaingovernance,zoalscoöperatiesencommons,heretostaydoor

    technologischerevoluties•  Politiekruiktditgoed,maar:teindividueleburger,tegewoneburgerente

    vrijblijvendnaargevolgenvooreigenpositieenordeningpubliekediensten•  Decentralisatieisomweg(eerstreorganisatiebinnenoverheid,terwijlwedietijd

    richtingburgerniethebben):gemeentenmenendathetom(hun)regiegaatenhebbenvooralfinanciëleenbureaucratischeproblemen

    •  Maatschappelijkeondernemingalspubliek/privaatmodelstaatbestvoorgesorteerd,mitsopenengerichtopburgers:co-productie&fanclub

    •  Cruciaalisdusmaatschappelijkleiderschapinheleorganisatie•  Corporategovernancewordtfundamenteelanders.Niet:control,structuur,

    economischrendemententaakgerichtheid,maar:waarden,publicvalue,burgerseninzettenopmaatschappelijkleiderschap

    •  Toenemendmeedoeninpubliekdebat,wantisaltijdaanwezigendringtzichop

  • 39 39

    BIJLAGEnadereinformatieover

    PublicspaceenStevendeWaal

  • 40 40

    Hoofdthema’sPublicspace&accentnuBurgerkracht(100jaarbasispubliekesector;Commons,o.a.gildes)metBurgermacht(2015):Wettelijkebevoegdhedenburger-initiatiefBurger-DisruptievanDemocratie(2015):Burgersdirect&ongecensureerdonafhankelijkkanaal;DirectedemocratieBurger-DisruptievanPubliekeDiensten(2015):Opkomstzelforganisatie,co-productie,peer-reviews&ownchoiceChinaZorg(2011):Zorgstelsel=politiek/poldergestuurd,aanrandenbeetjemarkt,dusnauwelijkspatiënten-machtStrategischdenken:‘Beatingtheodds’Aristoteles:Deugden,Karakter,Afwegingincontext;Rulebased=padvinderseedMaatschappelijkeOnderneming(2000):Basiscivilsociety,dusnon-profitenmissiegedreven,naast(ook)marktenoverheidMaatschappelijkLeiderschap(2014):Personenbelangrijkerdanstructuur;BurgerschapindeBoardroom;Managementparadigma

  • 41 41

    Nadereinfooverpromotieopdesite

    •  https://www.publicspace.nl/2015/03/16/portretten-maatschappelijk-leiders

    •  Voorsamenvatting,portrettenenoverzichtonderzochtemaatschappelijkleiders

    •  Apartblogmet10puntensamenvatting:https://www.publicspace.nl/2014/11/06/de-waarden-van-maatschappelijk-leiders-10-punten

    AfbeeldinguitsamenvattendFDartikel;tevindenopsitewww.publicspace.nl

  • 42 42

    Relevantepersoonlijkeachtergrond

    a.   Ondernemer,bestuursvoorzittereigenonderneming&strategieconsultant,m.n.inmaatschappelijkeondernemingenenoverheid(1985-2004)(Boer&Croon)

    b.   DaarookoprichterPublicSPACE(ca.2001),navertrekalsvennoot(2004)PublicSPACEFoundation,voorzitter

    c.   Vrijwilligerdichtbijdepolitiek:lidPartijbestuur(2000-2005),voorzitterAdviescie.Zorgstelsel(Congres2005),CampagneNr1EersteKamerlijst(2010),lijstduwer(2017)(PvdA)

    d.   Promotie:Value(s)ofCivilLeaders(2014)(RUUUSBO)e.   Actiefburger,instadUtrecht(o.a.FCUtrecht,TheaterUtrecht&RTVUtrecht)en

    landelijk(o.a.Cultuur+Ondernemen,VisitatiestelselWoningcorporaties)

    GeboreninWaalwijk(1955),Dr.MollercollegeGymBeta(1973),Andragologie(cumlaude,1979),GemeenteHelmond(welzijnsplanning)enMinisterievanBiZa(Interdepartementaalorganisatiewerk)

of 43/43
Centre on Strategies for Public and Civil Entrepreneurs www.publicspace.nl @stevendewaal Dr. Steven P.M de Waal Governance in de zorg & Disruptief Burgerschap Lezing RABO Masterclass in de Zorg, 19 juni 2018 Amsterdam
Embed Size (px)
Recommended